فیبروز کبدی چیست ؟
فیبروز کبدی هنگامی رخ میدهد که بافت سالم کبد آسیب ببیند و نتواند به درستی کار کند. کبد عضو مهمی از بدن محسوب میشود زیرا وظیفه فیلتر کردن مواد مضر خون و انجام بسیاری از کارهای اساسی بدن را بر عهده دارد.
فیبروز، اولین مرحله زخم کبدی بوده و در صورت پیشرفت به سیروز کبدی تبدیل میشود. برخی مطالعات حیوانی نشان دادهاند که کبد در صورت آسیب معمولا بازسازی و بهبود نمییابد اما با این حال مصرف برخی داروها و تغییرات سبک زندگی میتوانند به بدتر نشدن آن کمک نمایند.
فیبروز کبد زمانی رخ می دهد که بافت سالم کبد دچار اسکار یا جوشگاه شود و نتواند به درستی کار کند. فیبروز اولین مرحله از بروز اسکار در کبد است. در مراحل بعدی و با پیشروی فیبروز، سیروز کبد liver cirrhosis بروز می کند.
گرچه برخی مطالعات حیوانی نشان داده اند که کبد توانایی بازسازی و بهبود خود را دارد، اما زمانی که کبد انسان آسیب ببیند، معمولا بهبود نمی یابد. با این حال مصرف برخی داروها و تغییر در سبک زندگی از پیشروی فیبروز پیشگیری می کند.
مراحل مختلف فیبروز کبدی با گذشت زمان
پزشک بر اساس درجه آسیب کبد، انواع مختلفی از فیبروز کبدی را تعیین میکند. سیستم METAVIR یک درجه برای فعالیت یا پیشبینی روند پیشرفت فیبروز مشخص کرده و پزشکان پس از انجام بیوپسی یا آزمایش قسمتی از بافت کبد، به نتیجه خواهند رسید.
درجه فعالیت کبد از A0 تا A1 متفاوت بوده و به شرح ذیل میباشد:
A0: هیچ فعالیتی ندارد
A1: فعالیت خفیف
A2: فعالیت متوسط
A3: فعالیت شدید
مراحل فیبروز نیز از F0 تا F4 متغیر بوده و به شکل زیر میباشد:
F0: هیچ فیبروزی وجود ندارد
F1: فیبروز پورتال بدون سپتوم
F2: فیبروز پورتال با چند سپتوم
F3: چند سپتوم با سیروز
F4: سیروز
بنابراین فردی که به شدیدترین نوع این بیماری مبتلا باشد، دارای درجه A3 و مرحله فیبروز F4 است. یکی دیگر از سیستمهای امتیازدهی Batts و Ludwig است که فیبروز را در مقیاس درجه 1 تا 4 قرار داده که درجه 4 آن شدیدتر است.
انجمن بین المللی مطالعه کبد (IASL) دارای یک سیستم امتیاز دهی با چهار دسته است که از حداقل هپاتیت مزمن به هپاتیت مزمن شدید متغیر میباشد.
معرفی تمامی علائم این بیماری
فیبروز کبدی معمولا در مراحل خفیف تا متوسط قابل تشخیص نیست، اما زمانی که پیشرفته شود ممکن است فرد علائم زیر را تجربه نماید:
- از دست دادن اشتها
- زردی رنگ پوست و چشم
- وجود مایع در پاها و معده
- حالت تهوع
- کاهش غیرطبیعی وزن
- ضعف و بیحالی
بر اساس یک مطالعه، حدود 6 تا 7 درصد جمعیت جهان، فیبروز کبدی را تجربه کردهاند و علائمی نداشتهاند.